← Alle gidsen

Docker Compose voor beginners: containers overzichtelijk beheren

Als je meerdere containers beheert, wordt het lastig om te onthouden welke poorten, mappen en omgevingsvariabelen bij welke applicatie horen. Docker Compose zet die instellingen in één YAML-bestand, zodat je een project reproduceerbaar kunt starten en aanpassen.

Wat doet Compose?

Een Compose-bestand beschrijft één of meer services. Per service leg je onder andere de image, poorten, volumes, omgevingsvariabelen en het herstartbeleid vast. Compose maakt de containers aan op basis van die beschrijving. Het bestand is dus een configuratie, geen back-up van de gegevens in je volumes.

Een eenvoudige projectmap

mijn-app/
├── compose.yaml
├── .env
└── data/

Bewaar configuratie en data bewust. De map data bevat bijvoorbeeld databasebestanden of uploads. De exacte mappen hangen af van de applicatie.

Voorbeeld: een eenvoudige webservice

services:
  web:
    image: nginx:stable
    container_name: voorbeeld-web
    ports:
      - "8080:80"
    volumes:
      - ./site:/usr/share/nginx/html:ro
    restart: unless-stopped

Dit voorbeeld koppelt de lokale map site alleen-lezen aan de standaard webmap in de container. De webserver is bereikbaar via poort 8080 op de host. De poort is een voorbeeld; controleer dat hij niet al door een andere dienst wordt gebruikt.

Poorten begrijpen

Bij 8080:80 staat links de poort op de NAS of server en rechts de poort in de container. De applicatie luistert in de container op poort 80, terwijl je op je netwerk de hostpoort 8080 gebruikt. Een container hoeft niet altijd een poort naar buiten te publiceren. Diensten die alleen met elkaar communiceren, kunnen vaak op een intern Docker-netwerk blijven.

Volumes en blijvende gegevens

Een container kan opnieuw worden aangemaakt of verwijderd. Gegevens die alleen in de schrijflaag van de container staan, kunnen dan verloren gaan. Koppel daarom belangrijke configuratie en data aan een volume of bind mount. Gebruik een read-only mount voor bestanden die de applicatie niet hoeft te wijzigen. Maak ook van de gekoppelde mappen een back-up.

Omgevingsvariabelen en geheimen

Veel images laten je instellingen via environment variables opgeven. Je kunt die in een .env-bestand zetten en in Compose gebruiken met bijvoorbeeld ${APP_PORT}. Zet wachtwoorden niet in een openbare repository. Voeg .env toe aan .gitignore en beperk de bestandsrechten. Voor gevoelige productieomgevingen zijn secrets of een aparte geheimenopslag beter dan gewone tekstvariabelen.

Veelgebruikte opdrachten

# Configuratie controleren
 docker compose config

# Services starten op de achtergrond
 docker compose up -d

# Status bekijken
 docker compose ps

# Logs volgen
 docker compose logs -f

# Services stoppen
 docker compose down

Voer opdrachten uit in de map waar het Compose-bestand staat. Op oudere systemen kan de opdracht docker-compose in plaats van docker compose nodig zijn.

Updates zonder onnodig dataverlies

  1. Lees de release-informatie van de applicatie en image.
  2. Maak een back-up van de gekoppelde data en configuratie.
  3. Controleer de Compose-configuratie met docker compose config.
  4. Haal de nieuwe image op en maak de service opnieuw aan.
  5. Controleer logs, webinterface en data voordat je de oude back-up verwijdert.

Een algemene updatevolgorde is docker compose pull gevolgd door docker compose up -d. Gebruik dit niet blind bij databases of applicaties met migraties: lees eerst de update-instructies van de leverancier.

Problemen oplossen

ProbleemWat nakijken
Port is already allocatedEen andere service gebruikt de hostpoort. Kies een vrije poort of stop de conflicterende service.
Permission deniedControleer eigenaar en rechten van de gekoppelde map en de gebruiker in de container.
Data verdwenen na opnieuw aanmakenControleer of data in een volume of bind mount stond.
Container start en stopt directBekijk docker compose logs en controleer verplichte variabelen.

Veelgestelde vragen

Is Compose hetzelfde als Portainer?

Nee. Compose is een manier om services te beschrijven en te beheren. Portainer is een beheerinterface die onder andere met Compose-projecten kan werken.

Kan ik een container verwijderen zonder data te wissen?

Dat kan wanneer de gegevens in aparte volumes of gekoppelde mappen staan. Controleer vóór verwijderen altijd waar de applicatie haar gegevens opslaat.

Is een image-tag latest verstandig?

Voor kritieke diensten is een bewuste versie of updateplanning vaak voorspelbaarder. latest kan onverwacht een grote wijziging binnenhalen.

Controleer je Compose-project na wijzigingen

Een Compose-bestand kan syntactisch geldig zijn en toch niet doen wat je verwacht. Controleer daarom eerst de samengevoegde configuratie met docker compose config. Kijk of variabelen zijn ingevuld, poorten kloppen en volumes naar de bedoelde mappen verwijzen. Deel de uitvoer niet openbaar als daarin wachtwoorden of tokens terechtkomen.

Start daarna de service en controleer de status met docker compose ps. Als een container steeds opnieuw start, bekijk dan de uitvoer met docker compose logs --tail=100. Controleer ook of de applicatie zelf klaar is met opstarten; een containerstatus 'running' betekent niet automatisch dat de webinterface goed werkt.

Maak vóór een update een back-up van de data én van het Compose-bestand. Bewaar bij voorkeur ook de vorige imageversie of noteer de gebruikte tag. Zo kun je bij een mislukte update gerichter terug naar de vorige situatie.

Officiële documentatie

Verder lezen

← Terug naar alle gidsen