Iedereen maakt tegenwoordig back-ups. Bijna niemand test ze. En de dag dat je ze nodig hebt, blijkt de helft van de aannames niet te kloppen: de add-ons zaten er niet in, de database was te groot, of de nieuwe installatie heeft een andere naam gekregen.
Wat er in een back-up zit
Een volledige back-up in Home Assistant bevat je configuratiemap, de database met geschiedenis, en – afhankelijk van je keuze – de add-ons met hun data. Wat er niet in zit:
- Bestanden die je via een netwerkshare of externe schijf hebt gekoppeld (zoals je mediabestanden).
- Docker-containers die je zelf naast Home Assistant draait, inclusief Mosquitto of een database.
- SSL-certificaten die buiten de configuratiemap staan.
- Je secrets, als je die bewust hebt uitgesloten.
Weet je dat niet, dan ontdek je het pas bij het herstellen. Dat is precies het moment waarop je het niet wilt ontdekken.
Wat je nodig hebt
- Een opslaglocatie buiten de machine waar Home Assistant op draait. Een back-up op dezelfde schijf is geen back-up.
- Een kopie buiten je huis, of in ieder geval buiten je NAS.
- Een tweede HA-installatie, of een moment waarop je veilig kunt testen.
Instellen
Instellingen → Systeem → Back-ups. Zet automatische back-ups aan, kies hoe vaak, en selecteer een netwerklocatie. Download daarnaast periodiek handmatig een back-up en bewaar die ergens anders.
Handig om te weten: de back-up is een tar-archief. Je kunt hem openen en er losse bestanden uitpakken. Dat is bij een gedeeltelijk herstel vaak sneller dan een volledige terugzetting.
Herstellen, in de praktijk
- Installeer Home Assistant schoon op dezelfde of een nieuwe machine.
- Doorloop de eerste configuratie tot je het dashboard ziet.
- Ga naar Instellingen → Systeem → Back-ups → Back-up uploaden, en kies je archief.
- Kies bij het terugzetten of je alles wilt herstellen of alleen de configuratie.
- Wacht. Dit kan lang duren, en de webinterface kan tijdelijk onbereikbaar zijn.
- Controleer na het herstarten of je add-ons draaien én of ze hun data hebben.
Wat niet werkt (en waarom)
- Back-up op dezelfde schijf als Home Assistant. Gaat de schijf dood, dan ben je beide kwijt. Altijd een tweede locatie.
- Nooit testen. De meest voorkomende verrassing: add-ons die niet terugkomen, of een database die te groot is voor de nieuwe installatie.
- Vergeten dat je database groeit. De geschiedenisdatabase kan gigabytes groot worden. Stel een purge in, of sluit de database uit van de back-up als je die niet nodig hebt.
- Een gedeeltelijke back-up maken en denken dat het volledig is. Kies bewust: alleen config, of alles inclusief add-ons.
Snel oplossen: symptoom, oorzaak, oplossing
| Symptoom | Meestal de oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Add-ons ontbreken na herstel | Back-up zonder add-ons | Opnieuw maken met add-ons geselecteerd |
| Herstel stopt halverwege | Te weinig schijfruimte | Ruimte vrijmaken; reken op 2× de archiefgrootte |
| Entiteiten hebben andere namen | Nieuwe installatie of andere ID's | Automatiseringen nalopen en entiteiten opnieuw koppelen |
| Back-up mislukt steeds | Netwerklocatie niet bereikbaar | Mount controleren en rechten nalopen |
| Database enorm | Geen purge ingesteld | recorder instellen met purge_keep_days |
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik een back-up maken?
Automatisch dagelijks, plus handmatig vóór elke grote wijziging of update. De dagelijkse dekt het ongeluk, de handmatige dekt "ik heb iets gesloopt".
Kan ik een back-up van de ene machine op de andere zetten?
Ja, dat is juist het punt. Let wel op: een andere architectuur of een oudere HA-versie kan problemen geven. Zet bij voorkeur terug op dezelfde of een nieuwere versie.
Wat als mijn back-up corrupt is?
Open het archief met tar -tf en kijk of je configuratiemap erin zit. Lukt dat, dan kun je handmatig bestanden terugzetten. Daarom is het verstandig om één keer per kwartaal zo'n controle te doen.
Een back-up is pas nuttig als je hem kunt terugzetten
Een geslaagde melding betekent alleen dat het back-upbestand is aangemaakt. Het bewijst niet dat je het bestand kunt openen, dat het op een tweede locatie staat of dat je de juiste inloggegevens nog hebt. Behandel herstel daarom als een apart onderdeel van je onderhoud.
Wat je buiten Home Assistant moet bewaren
- Een kopie van back-ups op een andere fysieke opslaglocatie of een betrouwbare externe opslagdienst.
- Eventuele configuratiebestanden van je reverse proxy, DNS en netwerk.
- Een veilige notitie waar certificaten, herstelcodes en wachtwoordbeheer zijn geregeld. Zet wachtwoorden niet in een publiek document.
- Een overzicht van apparaten, IP-reserveringen en belangrijke integraties.
Een back-up op dezelfde NAS beschermt niet tegen diefstal, brand, defecte opslag of een fout waarbij de hele map wordt verwijderd. Gebruik bij belangrijke gegevens de 3-2-1-regel als richtlijn: meerdere kopieën, op verschillende media, waarvan minstens één buiten de locatie.
Een veilige hersteltest plannen
- Controleer eerst of de back-up recent is en de verwachte omvang heeft.
- Download een kopie en bewaar die op een andere locatie.
- Lees de herstelprocedure voor jouw installatietype: Home Assistant OS, Container of Core kan verschillen.
- Voer een test uit op een aparte testinstallatie als je die mogelijkheid hebt. Zet niet zomaar je werkende huisinstallatie terug.
- Controleer na herstel dashboards, automatiseringen, add-ons of containers, integraties en de geschiedenis.
Hoe vaak moet je back-uppen?
Maak een back-up vóór grote updates, wijzigingen aan netwerk- of opslagconfiguratie en het verwijderen van integraties. Voor een installatie die dagelijks verandert, is een dagelijkse automatische back-up een bruikbaar vertrekpunt. Bewaar daarnaast enkele oudere versies, zodat een fout die pas na een paar dagen opvalt niet in alle kopieën terechtkomt.
Herstelproblemen herkennen
| Symptoom | Mogelijke oorzaak | Wat controleren |
|---|---|---|
| Back-up wordt niet aangeboden | Verkeerd installatietype of onvolledig bestand | Herstelstappen voor jouw installatiemethode en bestandsintegriteit. |
| Integratie vraagt opnieuw aanmelden | Tokens of externe accounts zijn niet meer geldig | Log opnieuw in bij de betreffende dienst. |
| Apparaten zijn onbereikbaar | IP-adres, DNS of netwerk is veranderd | Routerreserveringen, hostnamen en firewallregels. |
| Geschiedenis ontbreekt | Database zat niet in de back-up of is niet hersteld | Controleer de gekozen back-upinhoud en database-instellingen. |
Verder lezen
- MQTT voor beginners – je broker hoort ook in je back-upstrategie.
- Aanwezigheid via je router – een automatisering om te beschermen.
- Docker op een Synology NAS – waar je back-ups kunt opslaan.